روشنفکران و سیاست

در تاریخ اروپای قرن بیستم، فراوانند فیلسوفان و نویسندگانی که فارغ از زندگی در نظام‌های دموکراتیک یا کمونیست یا فاشیست، به حمایت و دفاع از اصول استبدادی و رژیم‌های دهشتناک ارتجاعی برخاستند. این روشنفکران، که بنا بود وجدان‌های بیدار جامعه در برابر استبداد و جباریت باشند، خائن از آب درآمدند و به آرمان آزادی و کرامت بشری پشت کردند. پرسش این‌جاست که چه بر این جماعت گذشت که برخی‌شان کورکورانه و برخی دیگر کج‌دار و مریز از سرکوب و اختناق حمایت کردند و بر رنج و محنت مردمان بسیاری مهر تأیید زدند.

مارک لیلا در کتاب حاضر به سراغ برخی از مشهورترین روشنفکران قرن بیستم رفته و نشان داده است که چطور اینان فریب نظام‌های فکری و تلاطمات سیاسی زمانه‌شان را خوردند و چشم بر استبداد و سبعیت و ترور بستند، و از این‌جا درمی‌یابیم که ورود یک متفکر به عرصه‌ی سیاست مسئله‌ای بسیار ظریف است و هرگونه لغزشی تبعات خطیری در پی دارد.