داریوش و ایرانیان

داریوش و ایرانیانتاریخ فرهنگ و تمدن هخامنشیان، كتاب اول و دوم (پژوهش‌های جهان باستان: 1)

بریده‌ای از کتاب:

در پایان فصل چهارم کتاب داریوش و ایرانیان، بعد از توصیف مرگ کورش، والتر هینتس می‌پرسد که «کدام دستاورد این چهره‌ی نامدار تاریخ ویژه و ماندگار بود؟»

با نظری اجمالی به گذشته از خود می‌پرسیم کدام دستاورد این چهره‌ی نامدار تاریخ ویژه و ماندگار بود؟ و به این نتیجه می‌رسیم که کورش نخستین کسی بود که یک امپراتوری جهانی تأسیس کرد. پیش از او هم امپراتوری‌های بزرگی مانند امپراتوری آشور وجود داشتند، اما نه جهانی مانند امپراتوری پارس‌ها به رهبری کورش. آیا این امپراتوری فقط حاصل تمرکز خشک و خالی قدرتی بود که سودش تنها نصیب پارس‌ها می‌شد؟ آیا کورش فقط چنگیز خان جهان باستان بود؟
.
مسلماً نه. جای افسوس فراوان است که کورش مانند داریوش به معاصران و آیندگان از تصوری که از خود داشته گزارشی نکرده و از انگیزه‌ی کارهای خود چیزی نگفته است. احتمالاً کورش تأسیس یک امپراتوری را رسالتی می‌پنداشت برای اشاعه‌ی اَشَه در جهان. به همان معنایی که منظور زرتشت بود. اما اگر هم بخواهیم بگذریم از این‌که مؤسس امپراتوری با خود چه اندیشیده و خواهان چه چیزی بوده است، باید هنوز روشن کنیم که ما چه ارزشی برای بنیان‌گذاری او قائلیم. البته تأمل در این معنا سؤال اساسی وجود بشر را پیش می‌کشد- سؤوال درباره‌ی معنی و مفهوم تاریخ جهان.
.
به این پرسش هر کس برابر طرز تفکر و سلوک خود پاسخ متفاوتی خواهد داد. در روزگاری مانند امروز هر کس در رویارویی با تاریخ برداشت خود را دارد و حتی گاهی دست رد بر سینه‌ی تاریخ می‌کوبد، این پرسش ما ممکن است بیهود به نظر آید. تنها می‌توان تصور کرد که تاریخ فقط نتیجه‌ی حکمفرمابودن تصادف‌های کورکورانه و حرص به مال و قدرت‌پرستی انسانی نیست، بلکه در آن خواستی بالاتر هم آشکار است. انگار که یک نیروی فوق‌طبیعی مجدّانه می‌کوشد بشریت کوشا و رنجور را به راه رستگاری رهنمون شود.
.
کسی که به تاریخ جهان در پرتو چنین نوری نظر کند، در اعمال کورش لااقل یک کار سترگ خواهد یافت که فصلی است از تاریخ نجات‌بخشی: نجات بنی‌اسرائیل از اسارت بابلیان به سال ۵۳۸. چون بدون دخالت مستقیم شاهنشاه ایران و بدون اجازه‌ی او برای بازگشت تبعیدیان ، دیگر یهودایی وجود نمی‌داشت، چنان که بیت‌اللحم و جلجتایی هم در کار نمی‌بود.
.

ادامه...

سفارش کتاب

اشتراک گذاری این کتاب